Hưởng ứng Ngày Thế giới không thuốc lá 31/5/2026 do Tổ chức Y tế Thế giới phát động với chủ đề “Vạch trần sự hấp dẫn giả tạo – Hành động để đẩy lùi nạn nghiện nicotine và thuốc lá”, các quốc gia trên toàn thế giới đang tăng cường truyền thông, nâng cao nhận thức cộng đồng về những nguy cơ nghiêm trọng của thuốc lá và các sản phẩm nicotine thế hệ mới đối với sức khỏe con người, đặc biệt là giới trẻ.
Trong nhiều năm qua, ngành công nghiệp thuốc lá liên tục thay đổi hình thức quảng bá nhằm thu hút người sử dụng mới. Những sản phẩm thuốc lá điện tử, thuốc lá nung nóng được thiết kế với kiểu dáng hiện đại, nhiều màu sắc, hương vị hấp dẫn như bạc hà, trái cây, cà phê… cùng các chiến dịch quảng cáo trên mạng xã hội đã đánh trúng tâm lý tò mò của thanh thiếu niên. Đằng sau vẻ ngoài được cho là “thời thượng”, “ít độc hại” hay “giúp cai thuốc” là những nguy cơ tiềm ẩn đối với sức khỏe và sự phát triển của thế hệ trẻ.
Theo Tổ chức Y tế Thế giới, không có bất kỳ sản phẩm thuốc lá hay nicotine nào an toàn cho sức khỏe. Nicotine là chất gây nghiện mạnh, có thể ảnh hưởng trực tiếp đến não bộ, tim mạch, hô hấp và nhiều cơ quan khác trong cơ thể. Đối với thanh thiếu niên, việc tiếp xúc sớm với nicotine làm suy giảm trí nhớ, khả năng tập trung, ảnh hưởng quá trình phát triển não bộ và gia tăng nguy cơ nghiện các chất khác trong tương lai.
Không chỉ thuốc lá điếu truyền thống gây ung thư phổi, bệnh tim mạch, đột quỵ và bệnh phổi tắc nghẽn mạn tính, thuốc lá điện tử và thuốc lá nung nóng cũng chứa nhiều hóa chất độc hại, kim loại nặng và chất gây ung thư nguy hiểm. Nhiều trường hợp tổn thương phổi cấp tính liên quan đến thuốc lá điện tử đã được ghi nhận trên thế giới, thậm chí dẫn đến tử vong. Đáng lo ngại hơn, một số loại thuốc lá điện tử còn bị pha trộn ma túy tổng hợp, tiềm ẩn nguy cơ ảnh hưởng nghiêm trọng đến sức khỏe, tâm thần và trật tự an toàn xã hội.
Tại Việt Nam, công tác phòng, chống tác hại thuốc lá đã đạt được nhiều kết quả tích cực khi tỷ lệ hút thuốc lá điếu truyền thống có xu hướng giảm. Tuy nhiên, việc sử dụng thuốc lá điện tử trong học sinh, thanh thiếu niên đang gia tăng nhanh chóng, trở thành thách thức lớn đối với ngành Y tế và toàn xã hội.
Thông qua chủ đề năm 2026, Tổ chức Y tế Thế giới kêu gọi các quốc gia hành động mạnh mẽ hơn nhằm bảo vệ trẻ em và thanh thiếu niên trước sự lôi kéo của ngành công nghiệp thuốc lá; tăng cường kiểm soát quảng cáo, tiếp thị các sản phẩm thuốc lá mới; xây dựng môi trường sống không khói thuốc; đồng thời nâng cao nhận thức cộng đồng về tác hại của nicotine và thuốc lá.
Hưởng ứng Ngày Thế giới không thuốc lá 31/5, mỗi người dân hãy chủ động nói không với thuốc lá, thuốc lá điện tử và các sản phẩm chứa nicotine; tích cực xây dựng môi trường sống lành mạnh, an toàn vì sức khỏe bản thân, gia đình và cộng đồng. Bên cạnh đó, các cấp chính quyền, ngành chức năng cần tăng cường công tác truyền thông, kiểm tra, giám sát việc thực hiện môi trường không khói thuốc; kiểm soát chặt chẽ hoạt động quảng cáo, kinh doanh thuốc lá và thuốc lá điện tử, đặc biệt trên không gian mạng. Đồng thời, phụ huynh, nhà trường và xã hội cần quan tâm, đồng hành cùng thanh thiếu niên để ngăn chặn nguy cơ nghiện nicotine ngay từ sớm, góp phần bảo vệ thế hệ tương lai khỏi những tác hại lâu dài của thuốc lá.
An Linh
