Rửa tay đúng cách với xà phòng để phòng, chống dịch bệnh

Theo khảo sát thì chỉ có 12% dân số rửa tay với xà phòng

Rửa tay với xà phòng diệt khuẩn được hiểu như liều “vắc-xin” hiệu quả, tiết kiệm phòng ngừa hữu hiệu các bệnh tay chân miệng, bệnh đường tiêu hóa, … mà lúc cũng có thể thực hiện để bảo vệ sức khỏe.Thế nhưng, khảo sát của Quỹ Nhi Đồng Liên Hiệp Quốc cho thấy: có từ 84-88% dân số không rửa tay với xà phòng sau khi đi vệ sinh, trước khi ăn uống. Và với dịch tay chân miệng, dù Bộ Y tế đã 2 lần khuyến cáo bằng văn bản với người dân: cần rửa tay với xà phòng dưới vòi nước chảy. Ông Lê Hoàng Nam – Giám đốc Trung tâm Y tế Dự phòng tỉnh nhận định: “80% bệnh tật hiện nay có liên quan đến việc người dân thiếu nước sạch, thiếu ý thức vệ sinh cá nhân, trong đó có việc người dân không có thói quen rửa tay bằng xà phòng...việc rửa tay bằng xà phòng tưởng như chỉ là chuyện nhỏ, nhưng trên thực tế, thói quen này đã góp phần phòng tránh nhiều nguồn lây nhiễm bệnh hiệu quả, trong đó có bệnh tay-chân-miệng. Việc giữ gìn vệ sinh cho trẻ, đặc biệt là rửa tay bằng xà phòng có tác dụng rất lớn trong việc phòng bệnh có tác dụng phòng nhiều loại bệnh lây nhiễm trong cộng đồng, đặc biệt là trường học, bếp ăn tập thể, trong kinh doanh, sản xuất thực phẩm.

Ghi nhận tại các trường mầm non, các bé đã được làm quen với chương trình vệ sinh học đường, được các cô hướng dẫn thói quen rửa tay sạch với xà phòng trước khi ăn và sau khi đi vệ sinh. Tuy nhiên tại cộng đồng khi được hỏi về việc có rửa tay với xà phòng không thì các ông bố, bà mẹ trả lời rằng có rửa tay bằng nước sạch ( nước máy ), Hoặc một số người nói tới tầm quan trọng của việc rửa tay với xà phòng diệt khuẩn; hoặc trả lời có nhưng hay quên…Đây là một trong những nguyên nhân lý giải tại sao việc rửa tay với xà phòng – một hành đồng nhỏ lại hay bị lãng quên như vậy.

Xà phòng diệt khuẩn - “vắc xin” dễ tìm tại cộng đồng

Thống kê các bệnh truyền nhiễm năm 2008 của Cục Y tế dự phòng và Môi trường cho thấy 10/26 bệnh truyền nhiễm gây dịch được giám sát có tỷ lệ mắc trên 100.000 dân cao nhất theo thứ tự là cúm, tiêu chảy, sốt rét, sốt xuất huyết, lỵ trực khuẩn, quai bị, lỵ amíp, viêm gan, thuỷ đậu.... Như vậy, khoảng một nửa các bệnh truyền nhiễm có tỷ lệ mắc cao nhất là những bệnh có liên quan tới nước sạch, vệ sinh môi trường và đặc biệt là các hành vi vệ sinh cá nhân kém trong đó hành vi rửa tay sạch trước khi ăn và sau khi vệ sinh có liên quan đặc biệt tới nguy cơ mắc các bệnh về đường tiêu hoá. Trong hai năm gần đây, mỗi năm có khoảng gần 100.000 lượt người mắc tiêu chảy, 40.000 - 50.000 lượt người bị lỵ trực khuẩn hoặc thương hàn...

Theo báo cáo khoa học năm 2010 của Bệnh viện Nhiệt đới: 64% bà mẹ không rửa tay trước khi cho trẻ ăn. Các bà mẹ cũng không chú trọng đến việc dạy con trẻ ý thức giữ gìn vệ sinh cho bản thân ngay từ nhỏ, kể cả thói quen rất đơn giản: rửa tay bằng xà phòng diệt khuẩn sau khi chơi, sau khi vệ sinh và trước khi ăn. Trong khi đó, theo tổ chức Y tế Thế giới (WHO), chỉ cần một động tác rửa tay sạch là đã giảm tới 35-47% nguy cơ nhiễm các bệnh tay chân miệng, tiêu chảy, thương hàn… Rửa tay với xà phòng diệt khuẩn được hiểu như liều vắc-xin hiệu quả, tiết kiệm mà lúc cũng có thể thực hiện để bảo vệ sức khỏe. Cục y tế dự phòng (Bộ Y tế) nhận định: Sở dĩ bệnh lây lan nhanh, mạnh một phần xuất phát từ thói quen và ý thức phòng bệnh của cộng đồng còn rất thấp.

Tại Ninh Bình, chỉ tính đến hết năm 2017 đã có 5603 lượt người mắc bệnh tiêu chảy, 287 lượt người mắc hội chứng lỵ. Số liệu này trên thực tế còn cao hơn nhiều do bệnh nhân điều trị tại nhà và không đến cơ sở y tế.  Vì vậy để đẩy mạnh ý thức rửa tay bằng xà phòng trong cộng đồng nhằm giảm bệnh tật, trong đó có bệnh tay-chân-miệng, hàng năm các địa phương trong tỉnh tổ chức phát động chiến dịch truyền thông “Rửa tay với xà phòng để phòng, chống bệnh tay-chân-miệng - Hưởng ứng phong trào vệ sinh yêu nước và nâng cao sức khỏe nhân dân.Đồng thời đẩy mạnh hoạt động tuyên truyền tại gia đình và cộng đồng, đặc biệt tại trường học, nhà trẻ, trường mẫu giáo về các biện pháp phòng, chống bệnh tay-chân-miệng như: thường xuyên rửa tay với xà phòng, thực hiện vệ sinh lớp học, làm sạch bề mặt và đồ chơi hàng ngày bằng xà phòng hoặc các chất tẩy rửa thông thường; treo băng rôn, áp phích…

Ông Phạm Ngọc Hinh – Phó Chủ tịch UBND xã Ninh Mỹ cho biết: “Xã Ninh Mỹ là một trong những xã được chọn làm điểm trong triển khai hoạt động này. Vì vậy các ban ngành, đoàn thể trong xã tích cực trong công tác tuyên truyền cho người dân về lợi ích của rửa tay với xà phòng. Chúng tôi phối hợp với bên Y tế và Giáo dục tổ chức các buổi ngoại khóa tuyên truyền cho các cháu học sinh cách rửa tay đúng quy định, đảm bảo vệ sinh, lợi ích của việc rửa tay với xà phòng đối với sức khỏe. Đối với cộng đồng dân cư chúng tôi tổ chức hội thi với hình thức văn nghệ giữa các thôn, xóm về chủ đề rửa tay với xà phòng nhằm thu hút sự quan tâm của cộng đồng về vấn đề này. Có thể nói, sau một thời gian nhận thức của người dân trên địa bàn xã được nâng lên rõ rệt”.

Về lợi ích rửa tay với xà phòng, Bà Trần Thị Giang - Xã Ninh Mỹ - Huyện Hoa Lư vui vẻ chia sẻ: “ Trước đây tôi nghĩ rằng cứ rửa tay thật kỹ bằng nước sạch là yên tâm rồi. Từ khi các chị ở trạm Y tế xã tuyên truyền thế nào là rửa tay sạch, đảm bảo vệ sinh, phòng bệnh tật bảo vệ sức khỏe nên hàng ngày tôi và gia đình thường xuyên rửa tay với xà phòng. Nhà có cháu nhỏ tôi cũng nhắc nhở cháu rửa tay với xà phòng trước khi ăn và sau khi đi vệ sinh. Và giờ việc làm đó trở thành thói quen của gia đình tôi”.

Rửa sạch tay bảo vệ sức khỏe

Có thể nói, thường xuyên rửa tay là một trong những cách tốt nhất để tránh bị bệnh và lây lan bệnh tật cho cơ thể. Bởi vì trong quá trình hoạt động cả ngày, bạn sẽ thường xuyên va chạm vào mọi người, các bề mặt và điều này khiến bạn tích lũy nhiều vi khuẩn trên tay. Sau đó, bạn có thể lây nhiễm bệnh tật cho chính bản thân bằng các các hành động vô tình như đưa vi trùng này chạm vào mắt, mũi hay miệng. Mặc dù, bạn không thể giữ tay vô trùng nhưng việc rửa tay thường xuyên có thể giúp bạn hạn chế chuyển giao và lây lan các vi khuẩn, vi rút sang người khác và ngược lại.

          Vậy thời điểm nào cần phải rửa tay?

+Luôn luôn rửa tay trước khi:

+Chế biến hoặc chuẩn bị thực phẩm;

+Khi ăn uống;

+Điều trị vết thương hoặc chích thuốc;

+Chạm vào người bệnh, người bị thương, vết thương;

+Chèn hoặc loại bỏ kính áp tròng;

Luôn luôn rửa tay sau khi:

₊Chuẩn bị thức ăn, thịt gia cầm đặc biệt là nguyên liệu thô ;

+ Sử dụng nhà vệ sinh;

+Chạm vào một con vật hay động vật đồ chơi, dây xích, chất thải;

+Thổi mũi, ho hoặc hắt hơi vào tay của bạn;

+Điều trị vết thương;

+Chạm vào người bệnh hay các vết thương;

+Khi xử lý rác thải hoặc một cái gì đó bị ô nhiễm, chẳng hạn như một miếng vải sạch hoặc giày bẩn;

+Rửa tay của bạn bất cứ lúc nào bạn thấy bẩn.

Quy trình rửa tay bằng xà phòng: Rửa tay đúng là theo quy trình vệ sinh tay thường quy do Bộ Y tế ban hành với 6 bước cơ bản:

Bước 1: Làm ướt bàn tay, lấy 3 - 5ml dung dịch rửa tay hoặc chà bánh xà phòng lên lòng và mu hai bàn tay. Xoa hai lòng bàn tay vào nhau cho xà phòng dàn đều.

Bước 2: Đặt lòng và các ngón của bàn tay này lên mu bàn tay kia và chà sạch mu bàn tay và kẽ các ngón tay (từng bên).

Bước 3: Đặt lòng hai bàn tay vào nhau, chà sạch lòng bàn tay và kẽ ngón tay.

Bước 4: Móc hai bàn tay vào nhau và chà sạch mặt mu các ngón tay.

Bước 5: Dùng lòng bàn tay này xoay và chà sạch ngón tay cái bàn tay kia và ngược lại.

Bước 6: Chụm đầu các ngón tay của bàn tay này và chà sạch đầu các ngón tay vào lòng bàn tay kia và ngược lại. Rửa sạch tay dưới vòi nước, sau đó dùng khăn sạch thấm khô tay.

Thời gian vệ sinh tay tối thiểu cho cả quy trình là 30 giây.

Để cộng đồng có thói quen rửa tay sạch - một biện pháp hữu hiệu phòng chống dịch bệnh thời gian tới ngành y tế đẩy mạnh hoạt động tuyên truyền dưới nhiều hình thức tuyên truyền vận động người dân hình thành thói quen rửa tay với xà phòng phòng, chống dịch bệnh, bảo vệ sức khỏe, qua đó dần đưa việc rửa tay với xà phòng trở thành một thói quen, nếp sống văn minh và một nét đẹp văn hóa của cộng đồng