Nông dân Việt Nam phát huy vai trò chủ thể trong xây dựng nông thôn mới và phòng chống tác hại thuốc lá

          Trong tiến trình đổi mới, hội nhập và phát triển đất nước, giai cấp nông dân tiếp tục khẳng định vai trò là chủ thể, trung tâm trong phát triển nông nghiệp sinh thái, kinh tế nông thôn và xây dựng nông thôn mới hiện đại, văn minh. Các cấp Hội Nông dân đã không ngừng đổi mới nội dung, phương thức hoạt động, phát huy sức mạnh đoàn kết, sáng tạo của hội viên, nông dân; đồng thời phối hợp chặt chẽ với ngành y tế đẩy mạnh tuyên truyền phòng, chống tác hại của thuốc lá, vận động người dân thay đổi hành vi, từng bước chuyển đổi cây trồng thuốc lá sang các loại cây trồng có giá trị kinh tế cao, bền vững hơn.

          Thực hiện tinh thần Đại hội đại biểu toàn quốc Hội Nông dân Việt Nam lần thứ VIII với phương châm “Đoàn kết - Dân chủ - Sáng tạo - Hợp tác - Phát triển”, các cấp Hội đã tập trung xây dựng tổ chức Hội trong sạch, vững mạnh, hướng mạnh hoạt động về cơ sở.  Công tác tuyên truyền, giáo dục chính trị tư tưởng cho cán bộ, hội viên được đẩy mạnh với nhiều hình thức phong phú, kết hợp hiệu quả giữa phương thức truyền thống và ứng dụng nền tảng số, mạng xã hội nhằm lan tỏa chủ trương của Đảng, chính sách pháp luật của Nhà nước đến đông đảo hội viên, nông dân.

          Việc xây dựng tổ chức Hội ngày càng vững mạnh được xác định là nhiệm vụ trọng tâm. Từ đầu nhiệm kỳ Đại hội VIII đến nay, cả nước đã kết nạp thêm 474.262 hội viên mới; thành lập mới 2.419 chi Hội nghề nghiệp và 11.708 tổ Hội nghề nghiệp. Đây là minh chứng rõ nét cho sức hút, vai trò tập hợp và đoàn kết nông dân của tổ chức Hội trong giai đoạn mới. Cùng với đó, đội ngũ cán bộ Hội các cấp từng bước được chuẩn hóa, nâng cao trình độ chuyên môn, kỹ năng tuyên truyền, vận động quần chúng, đáp ứng yêu cầu nhiệm vụ trong tình hình mới.

          Một trong những điểm nổi bật của công tác Hội thời gian qua là gắn phong trào nông dân với nhiệm vụ bảo vệ sức khỏe cộng đồng. Các cấp Hội đã phối hợp với ngành y tế triển khai nhiều hoạt động truyền thông phòng, chống tác hại thuốc lá bằng nhiều hình thức phong phú như truyền thông lưu động, tọa đàm, sinh hoạt chi hội, tập huấn kiến thức, xây dựng mô hình “Nông dân nói không với thuốc lá”, “Chi hội nông dân không khói thuốc”. Qua đó giúp hội viên hiểu rõ những tác hại nghiêm trọng của thuốc lá đối với sức khỏe, kinh tế và môi trường sống.

          Không chỉ dừng ở tuyên truyền thay đổi hành vi, nhiều địa phương còn tích cực vận động nông dân chuyển đổi diện tích trồng cây thuốc lá sang các loại cây trồng phù hợp với điều kiện thổ nhưỡng và nhu cầu thị trường như rau an toàn, cây ăn quả, dược liệu, hoa màu và cây đặc sản địa phương. Việc chuyển đổi này không chỉ góp phần giảm tác hại từ cây thuốc lá mà còn nâng cao thu nhập, cải thiện đời sống cho người dân, hướng tới nền nông nghiệp xanh, sạch và phát triển bền vững.

          Điển hình như gia đình ông Nguyễn Văn H, xã Yên Khánh, tỉnh Ninh Bình nhiều năm trước sống chủ yếu nhờ cây thuốc lá. Hơn 3 sào ruộng được gia đình tận dụng để trồng thuốc lá mỗi vụ với hy vọng có thêm thu nhập. Nhưng đổi lại là những tháng ngày vất vả. Nói về việc trồng cây thuốc lá ông H chia sẻ: “Cây thuốc lá chăm rất vất vả từ làm đất, gieo cây đến phơi sấy đều mất nhiều công. Những hôm phun thuốc sâu xong là người mệt lả đi, ho suốt. Mỗi mùa thu hoạch còng lưng thái, phơi, sấy. Không chỉ ảnh hưởng sức khỏe người trồng, thuốc lá còn khiến chi phí sản xuất tăng cao do phụ thuộc nhiều vào phân bón, thuốc bảo vệ thực vật. Có vụ giá xuống thấp, gia đình gần như không có lãi. Ông H nhớ lại.

          Năm 2023, được cán bộ Hội Nông dân xã vận động và hỗ trợ kỹ thuật, ông Hòa mạnh dạn chuyển sang trồng dưa chuột và rau màu theo hướng an toàn. Ban đầu còn nhiều bỡ ngỡ, nhưng nhờ tham gia các lớp tập huấn và liên kết tiêu thụ sản phẩm, mô hình dần mang lại hiệu quả rõ rệt. “Bây giờ thu nhập ổn định hơn trước. Quan trọng nhất là đỡ độc hại, sức khỏe tốt hơn. Nhà tôi cũng bỏ hẳn thuốc lá, không còn ai hút trong nhà nữa”, ông Hòa chia sẻ.

          Câu chuyện của gia đình ông Hòa đang trở thành hình ảnh quen thuộc ở nhiều vùng nông thôn. Nơi từng là những ruộng thuốc lá nay được thay bằng các loại cây trồng có giá trị kinh tế cao hơn như dưa, bí xanh, cây dược liệu, rau an toàn hay cây ăn quả. Việc chuyển đổi cây trồng không chỉ góp phần giảm nguy cơ tác hại của thuốc lá đối với sức khỏe cộng đồng mà còn phù hợp với xu hướng tiêu dùng xanh, sản xuất nông nghiệp sạch của thế giới hiện nay. Qua đó khẳng định vai trò của người nông dân trong xây dựng nền nông nghiệp phát triển bền vững, vì sức khỏe cộng đồng và tương lai thế hệ trẻ.

          Phong trào “Nông dân thi đua sản xuất, kinh doanh giỏi, đoàn kết giúp nhau làm giàu và giảm nghèo bền vững” tiếp tục lan tỏa sâu rộng với trên 3,4 triệu hộ đạt danh hiệu sản xuất, kinh doanh giỏi các cấp. Các cấp Hội đã tích cực hỗ trợ hội viên phát triển kinh tế theo hướng liên kết sản xuất, ứng dụng khoa học công nghệ, xây dựng thương hiệu nông sản và tham gia chương trình OCOP. Đến nay, hơn 10.000 sản phẩm được hỗ trợ xây dựng thương hiệu và chứng nhận OCOP từ 3 sao trở lên, góp phần nâng cao giá trị nông sản Việt trên thị trường trong nước và quốc tế.

          Cùng với đó, hoạt động hỗ trợ phát triển kinh tế tập thể có nhiều chuyển biến tích cực. Các cấp Hội đã tham gia thành lập mới 1.028 hợp tác xã và 5.225 tổ hợp tác trong nông nghiệp, thu hút đông đảo hội viên tham gia. Nhiều mô hình hợp tác xã ứng dụng công nghệ cao, chuyển đổi số, sản xuất hữu cơ đã mang lại hiệu quả kinh tế rõ nét, từng bước thay đổi tư duy sản xuất của nông dân từ nhỏ lẻ sang liên kết theo chuỗi giá trị.

          Trong bối cảnh hội nhập quốc tế ngày càng sâu rộng, Hội Nông dân Việt Nam cũng chủ động mở rộng hợp tác quốc tế, tăng cường hoạt động đối ngoại nhân dân, quảng bá nông sản Việt Nam và chia sẻ kinh nghiệm phát triển nông nghiệp bền vững với các tổ chức quốc tế. Những hoạt động này không chỉ góp phần nâng cao vị thế của nông dân Việt Nam mà còn mở ra nhiều cơ hội tiếp cận khoa học kỹ thuật, thị trường và phương thức sản xuất tiên tiến.

          Những kết quả nổi bật đạt được từ Đại hội VIII đến nay tiếp tục khẳng định vai trò trung tâm, chủ thể của nông dân trong phát triển kinh tế nông thôn, xây dựng nông thôn mới và bảo vệ sức khỏe cộng đồng. Phát huy truyền thống đoàn kết, cần cù, sáng tạo, cán bộ, hội viên nông dân cả nước đang thi đua lao động sản xuất, tích cực tham gia các phong trào của Hội, chung tay xây dựng nền nông nghiệp sinh thái, nông thôn hiện đại, nông dân văn minh; tạo khí thế sôi nổi hướng tới Đại hội đại biểu toàn quốc Hội Nông dân Việt Nam lần thứ IX, nhiệm kỳ 2026 - 2031.