Tết Nguyên Đán là dịp lễ quan trọng nhất trong năm của người Việt Nam, là thời gian sum họp gia đình, thăm hỏi họ hàng, cùng nhau nhìn lại một năm đã qua và gửi gắm cho nhau những lời chúc tốt đẹp cho một năm mới nhiều may mắn. Trong không khí vui tươi, ấm áp ấy, bia rượu từ lâu đã trở thành một phần quen thuộc trên mâm cỗ ngày Tết. Tuy nhiên, bên cạnh những ý nghĩa giao lưu, gắn kết, việc sử dụng bia rượu trong dịp Tết cũng đặt ra nhiều vấn đề đáng suy ngẫm.

Trước hết, không thể phủ nhận rằng bia rượu có vai trò nhất định trong các cuộc gặp gỡ đầu năm. Chén rượu mừng xuân, ly bia chúc Tết thể hiện sự hiếu khách, tạo không khí thân mật giữa bạn bè, người thân và đồng nghiệp. Đối với nhiều người, việc nâng chén đầu năm mang ý nghĩa cầu mong may mắn, thuận lợi cho một năm mới sắp tới. Khi được sử dụng chừng mực, bia rượu có thể góp phần làm cho câu chuyện thêm rôm rả, không khí thêm vui vẻ.

Tuy nhiên, thực tế cho thấy việc lạm dụng bia rượu trong dịp Tết đang trở thành một vấn đề đáng lo ngại. Nhiều người uống quá mức trong các buổi tiệc tùng liên tiếp, dẫn đến ảnh hưởng xấu đến sức khỏe, nhẹ thì đau đầu, mệt mỏi, ngộ độc rượu... Nguy hiểm hơn, tình trạng sử dụng rượu bia khi tham gia giao thông trong những ngày Tết là nguyên nhân của không ít vụ tai nạn thương tâm, gây tổn thất lớn cho gia đình và xã hội. Bên cạnh đó, bia rượu còn có thể làm phát sinh mâu thuẫn, cãi vã, thậm chí là bạo lực gia đình, làm mất đi ý nghĩa tốt đẹp vốn có của ngày Tết.

Những tác hại của bia rượu đối với sức khỏe

Ảnh hưởng đến não bộkhi một lượng cồn lớn vào trong cơ thể chúng gây rối loạn bộ não của cơ thể, khiến bộ não của chúng ta không còn kiểm soát, điều chỉnh được các hoạt động như bình thường. Từ đó gây ra các hành động tiêu cực của người uống như đi đứng loạng choạng, phản ứng chậm, mất kiểm soát và có những hành vi lệch chuẩn.

Tác hại đến dạ dày, đặc biệt chúng ta uống rượu bia khi đói thì khoảng 20% lượng cồn được hấp thụ vào máu thông qua dạ dày và 80% lượng còn lại hấp thụ thông qua ruột non. Thống kê cho thấy, những người thường xuyên uống rượu bia khi đói có thể dẫn đến tình trạng viêm loét, chảy máu dạ dày, tá tràng.

Gây tổn thương gansử dụng rượu bia quá mức có thể ảnh hưởng nghiêm trọng đến chức năng gan. Do các loại đồ uống này có chữa cồn (ethanol), sau khi sử dụng chất này sẽ hấp thụ vào máu và trải qua quá trình chuyển hóa để đào thải khỏi cơ thể. Lượng cồn được gan xử lý và đào thải ra ngoài chiếm khoảng 90%, trong khi đó, khả năng chuyển hóa của gan là có hạn, lượng cồn trong máu tăng cao do sử dụng rượu bia quá mức sẽ khiến tế bào gan bị quá tải. Khi đó cồn trong rượu bia sẽ chuyển thành các acetaldehyde (chất rất độc) gây hại cho gan nghiêm trọng, tiềm ẩn nguy cơ gây viêm, xơ gan, thậm trí ung thư gan.

Tác hại với tim mạch, huyết áp, hệ thống tim mạch không thể tránh khỏi sự ảnh hưởng bởi bia rượu. Tại thời điểm uống vào, bia rượu có thể gây tăng nhịp tim và huyết áp tạm thời. Về lâu dài, uống bia rượu sẽ làm nhịp tim tăng liên tục, huyết áp cao, cơ tim trở nên suy yếu và nhịp tim không đều. Tất cả đều có thể làm tăng nguy cơ hình thành cơn đau tim do rượu bia và đột quỵ.

Những tác hại khác đến sức khỏerượu bia làm giảm khả năng tấn công vi khuẩn và phòng ngừa bệnh tật của hệ miễn dịch. Chính vì thế mà người say rượu rất dễ bị cảm, trúng gió; làm suy yếu sự trao đổi chất, gia tăng axit uric – nguyên nhân của bệnh gout, người uống rượu sẽ thường cảm thấy đau nhức, mỏi xương khớp; ảnh hưởng đến khả năng tình dục và sức khỏe sinh sản. Ngoài ra, rượu bia là chất tác động tâm thần mạnh, sử dụng nhiều sẽ gây ra một số bệnh lý rối loạn tâm thần,...

Tránh lạm dụng rượu bia dịp Tết

Những tác hại của việc lạm dụng rượu bia là rất lớn, để có một cái Tết vui vẻ, an toàn, bảo vệ sức khỏe bản thân, gia đình, cộng đồng, phòng nguy cơ bệnh tật và tai nạn nguy hiểm chúng ta hãy hạn chế uống rượu, bia vì không có ngưỡng nào là an toàn. Trong trường hợp có uống thì lưu ý để bảo vệ sức khỏe bản thân như hạn chế lượng uống ở mức thấp nhất trong mỗi lần uống; nên uống từ từ, kết hợp vừa ăn vừa uống, uống xen kẽ với nước lọc; uống rượu, bia rõ nguồn gốc, đảm bảo chất lượng; sau khi uống, không nên tham gia vào các hoạt động ngoài trời hoặc ở những nơi nguy hiểm, không an toàn vì dễ bị ngã, va chạm, chấn thương; tuyệt đối không điều khiển phương tiện giao thông sau khi đã uống rượu bia. 

Trước những tác hại đó, mỗi người cần có ý thức sử dụng bia rượu một cách hợp lý trong dịp Tết. Việc từ chối uống quá nhiều không phải là thiếu tôn trọng, mà ngược lại, thể hiện trách nhiệm với bản thân, gia đình và cộng đồng. Các gia đình cũng nên khuyến khích lối sống lành mạnh, tổ chức các hoạt động vui xuân khác như trò chuyện, du xuân, chơi trò chơi dân gian để tăng sự gắn kết mà không phụ thuộc vào bia rượu.

Bia rượu trong dịp Tết mang ý nghĩa văn hóa giao lưu, nhưng tiềm ẩn nhiều hệ lụy nếu bị lạm dụng. Đón Tết vui vẻ, an toàn và trọn vẹn nhất chính là khi mỗi người biết uống có chừng mực, giữ gìn sức khỏe và để Tết thực sự là thời gian của yêu thương và sum vầy.

Diệu Thúy (Tổng hợp)