Khám sức khỏe định kỳ toàn dân: Bước chuyển từ chữa bệnh sang chăm sóc sức khỏe chủ động

          Sau hơn một tháng triển khai Kế hoạch khám sức khỏe định kỳ, khám sàng lọc miễn phí cho người dân, không khí khám bệnh đã trở nên sôi động tại nhiều xã, phường trên địa bàn tỉnh Ninh Bình. Gần 500 nghìn người dân đã được tiếp cận các dịch vụ khám, sàng lọc ngay tại cơ sở. Những kết quả bước đầu không chỉ cho thấy quyết tâm của cả hệ thống chính trị trong thực hiện chính sách an sinh y tế mà còn mở ra bước chuyển quan trọng từ tư duy “chữa bệnh” sang “chủ động chăm sóc và quản lý sức khỏe toàn dân”.

 Lan tỏa một chương trình an sinh quy mô lớn.

           Từ những ngày đầu tháng 6, tại nhiều địa phương trong tỉnh, các điểm khám sức khỏe được tổ chức ngay tại nhà văn hóa, trạm y tế xã, bệnh viện và các điểm khám lưu động đã thu hút đông đảo người dân tham gia. Từ sáng sớm, người cao tuổi, người có công, hộ nghèo, người khuyết tật cùng nhiều đối tượng ưu tiên đã có mặt để được khám tổng quát, tư vấn sức khỏe và phát hiện sớm các yếu tố nguy cơ. Không khí khẩn trương ấy phản ánh sự vào cuộc đồng bộ của cả hệ thống chính trị sau khi UBND tỉnh ban hành Kế hoạch số 185/KH -UBND ngày 27/5/2026 về triển khai khám sức khỏe định kỳ hoặc khám sàng lọc cho người dân trên địa bàn tỉnh Ninh Bình giai đoạn 2026-2030; Sở Y tế đã ban hành Kế hoạch số 105/KH-SYT ngày 03/6/2026 về triển khai khám sức khỏe định kỳ hoặc khám sàng lọc cho người dân trên địa bàn tỉnh Ninh Bình năm 2026. Đây được xem là một trong những chương trình an sinh y tế có quy mô lớn nhất tỉnh triển khai trong năm 2026 với mục tiêu từng bước đưa dịch vụ chăm sóc sức khỏe đến mọi người dân ngay từ tuyến cơ sở.

          Để chương trình được triển khai thống nhất, Sở Y tế đã chủ động tham mưu UBND tỉnh ban hành nhiều văn bản chỉ đạo; đồng thời tổ chức hội nghị triển khai, lễ ra quân, thành lập các đoàn kiểm tra, giám sát và thường xuyên theo dõi, cập nhật, tổng hợp kết quả triển khai tại các đơn vị trong ngành; thực hiện chế độ thông tin, báo cáo tình hình thực hiện, các khó khăn, vướng mắc. Uỷ ban nhân dân các xã, phường chịu trách nhiệm rà soát, lập danh sách đối tượng; xây dựng kế hoạch, bố trí địa điểm khám và phối hợp với các cơ sở y tế tổ chức thực hiện. Các bệnh viện, trung tâm y tế và UBND các xã, phường đã phối hợp rà soát đối tượng, xây dựng kế hoạch, chuẩn bị nhân lực, trang thiết bị và bố trí địa điểm khám phù hợp với điều kiện thực tế từng địa phương. Các bệnh viện được phân công phụ trách địa bàn, khu vực chủ động xây dựng kế hoạch, bố trí nhân lực, trang thiết bị, phương tiện và phối hợp với địa phương tổ chức khám theo đúng hướng dẫn chuyên môn. Bên cạnh khám tại bệnh viện, hoạt động khám còn được đưa về trạm y tế, nhà văn hóa và các điểm khám lưu động. Điểm mới của chương trình là phương thức tổ chức linh hoạt với phương châm “địa phương chủ trì tổ chức thực hiện, ngành Y tế hướng dẫn chuyên môn và trực tiếp thực hiện khám”.

          Với cách làm này, người dân, đặc biệt là người cao tuổi và các đối tượng yếu thế, không phải đi xa vẫn được tiếp cận các dịch vụ y tế chất lượng. Các trường hợp phát hiện bệnh đều được tư vấn, hướng dẫn theo dõi, quản lý hoặc chuyển tuyến điều trị theo quy định.

 Sức lan tỏa của chương trình

          Sau hơn một tháng triển khai, chương trình đã ghi nhận những kết quả tích cực. Đến ngày 15/7/2026, toàn bộ 129/129 xã, phường đã ban hành kế hoạch triển khai; 100% bệnh viện được giao nhiệm vụ đã xây dựng kế hoạch và tổ chức thực hiện. Trong đó, 114 xã, phường đã trực tiếp tổ chức khám sức khỏe cho người dân. Một trong những điểm nhấn của chương trình là Lễ ra quân tổ chức tại xã Phú Long vào cuối tháng 5. Không chỉ đánh dấu sự khởi đầu của chiến dịch, sự kiện còn tạo hiệu ứng truyền thông tích cực, góp phần nâng cao nhận thức của người dân về vai trò của khám sức khỏe định kỳ, đồng thời tạo khí thế để các địa phương đồng loạt triển khai trên phạm vi toàn tỉnh.

           Theo thống kê của Sở Y tế, tính đến ngày 15/7, toàn tỉnh đã khám sức khỏe, khám sàng lọc cho 496.297 người thuộc nhóm đối tượng ưu tiên, đạt 52,1% kế hoạch. Đây là kết quả đáng ghi nhận trong bối cảnh thời gian thực hiện ngắn, khối lượng công việc rất lớn, phạm vi triển khai rộng, đồng thời, các cơ sở y tế vẫn phải bảo đảm nhiệm vụ khám, chữa bệnh thường xuyên.        

          Qua khám sàng lọc, nhiều trường hợp mắc tăng huyết áp, đái tháo đường, bệnh tim mạch, bệnh hô hấp và các bệnh mạn tính đã được phát hiện sớm để tư vấn điều trị hoặc chuyển tuyến. Điều này góp phần hạn chế biến chứng, giảm chi phí điều trị và nâng cao chất lượng cuộc sống của người dân.

Hướng tới quản lý sức khỏe bằng dữ liệu số

          Nếu như khám sức khỏe định kỳ là nền tảng của y tế dự phòng thì Sổ sức khỏe điện tử trên VNeID chính là công cụ quan trọng để quản lý sức khỏe người dân trong thời kỳ chuyển đổi số.

          Song song với tổ chức khám, ngành Y tế đã triển khai nhiều giải pháp nhằm xây dựng và cập nhật Sổ sức khỏe điện tử. Theo số liệu của Bộ Y tế, tỉnh Ninh Bình đã tích hợp 2.019.974 sổ sức khoẻ điện tử/4.436.259 số dân thường trú, đạt 35,1% (đứng thứ 6 toàn quốc); Xếp thứ tư (4) % tích hợp theo thẻ BHYT đang có hiệu lực Đồng thời, đã cấp tài khoản cho 100% cơ sở khám bệnh, chữa bệnh có thực hiện khám sức khỏe, khám sàng lọc trên Cổng dữ liệu sức khoẻ Bộ Y tế để thực hiện     Tuy nhiên, quá trình triển khai vẫn còn không ít khó khăn. Đến nay, dữ liệu khám sức khỏe của người dân vẫn chưa thể đồng bộ lên ứng dụng VNeID do Cổng dữ liệu sức khỏe của Bộ Y tế chưa hoàn tất việc kích hoạt và liên thông. Đây là “điểm nghẽn” cần sớm được tháo gỡ để phát huy hiệu quả của hồ sơ sức khỏe điện tử trong quản lý, theo dõi và chăm sóc sức khỏe người dân.

           Bên cạnh đó, ngành Y tế cũng đang đối mặt với nhiều áp lực như số lượng người cần khám rất lớn, thời gian triển khai ngắn, thiếu nhân lực tại y tế cơ sở, kinh phí thực hiện còn gặp vướng mắc về cơ chế, trong khi nhận thức của một bộ phận người dân về lợi ích của khám sức khỏe định kỳ chưa thật sự đầy đủ.

           Với những kết quả bước đầu đạt được, chương trình đã tạo nền tảng thuận lợi để tỉnh tiếp tục thực hiện mục tiêu của Kế hoạch số 185/KH - UBND. Thời gian tới, ngành Y tế sẽ tiếp tục phối hợp với các sở, ngành, địa phương đẩy nhanh tiến độ khám cho các nhóm đối tượng còn lại, huy động nguồn lực cho y tế cơ sở, tăng cường truyền thông để người dân tích cực tham gia khám sức khỏe định kỳ; đồng thời hoàn thiện hạ tầng công nghệ thông tin, đẩy nhanh liên thông dữ liệu nhằm sớm hình thành hồ sơ sức khỏe điện tử đầy đủ cho mỗi người dân. Khi việc khám sức khỏe định kỳ trở thành thói quen của cộng đồng, y tế sẽ không chỉ là nơi điều trị bệnh mà thực sự trở thành điểm tựa để chăm sóc, bảo vệ và nâng cao sức khỏe Nhân dân một cách chủ động, bền vững./.