Hàng năm, có hàng triệu người bị ảnh hưởng bởi các tình huống khẩn cấp như thảm hoạ, xung đột vũ trang và thiên tai. Những cuộc khủng hoảng này làm xáo trộn gia đình, sinh kế và các dịch vụ thiết yếu, đồng thời tác động đáng kể đến sức khỏe tâm thần. Hầu hết những người bị ảnh hưởng bởi tình trạng khẩn cấp đều trải qua cảm giác lo lắng, buồn bã, tuyệt vọng, khó ngủ, mệt mỏi, cáu kỉnh, tức giận hoặc đau nhức. Những căng thẳng tâm lý này thường cải thiện theo thời gian, nhưng một số người sau đó lại phát triển thành các vấn đề sức khỏe tâm thần.

 Theo ước tính, 13% dân số bị ảnh hưởng bởi xung đột mắc các dạng trầm cảm, lo âu và rối loạn căng thẳng sau chấn thương nhẹ, trong khi các rối loạn tâm thần ở mức độ trung bình hoặc nặng ảnh hưởng đến 9%. Việc nhận diện sớm các dấu hiệu như lo âu quá mức, trầm cảm hoặc ảo giác là rất quan trọng để có thể tiếp cận các dịch vụ hỗ trợ tâm lý, bao gồm chăm sóc y tế và các chương trình hỗ trợ chuyên sâu. 

1. Các vấn đề tâm thần thường gặp trong tình trạng khẩn cấp

- Rối loạn lo âu và căng thẳng: Cảm giác sợ hãi, lo lắng quá mức và căng thẳng kéo dài là phản ứng phổ biến trước các tình huống nguy hiểm; 

- Trầm cảm và chán nản: Mất hứng thú, buồn chán và cảm thấy tuyệt vọng có thể xảy ra khi đối mặt với mất mát hoặc sự thay đổi đột ngột; 

- Rối loạn giấc ngủ: Mất ngủ hoặc thay đổi giấc ngủ cũng là dấu hiệu phổ biến của căng thẳng tâm lý; 

- Ảo giác và mất kết nối với thực tại: Trong các trường hợp nghiêm trọng, người bệnh có thể trải qua ảo giác hoặc cảm thấy xa rời thực tế; 

- Rối loạn hành vi: Có thể bao gồm hành vi kích động, bạo lực hoặc xa lánh xã hội. 

2. Cách tiếp cận và hỗ trợ

- Nhận diện sớm: cần được đào tạo để nhân viên y tế và các nhà lãnh đạo có thể nhận biết các dấu hiệu căng thẳng và các vấn đề tâm lý khác ở những người bị ảnh hưởng; 

- Can thiệp y tế khẩn cấp: tại các cơ sở y tế, cần có các đơn vị hoặc khu vực riêng biệt cho bệnh nhân tâm thần, đặc biệt là những người có hành vi kích động, để ngăn chặn lây lan và xử lý tình huống khẩn cấp an toàn; 

- Chương trình hỗ trợ tâm lý: các chương trình này cung cấp dịch vụ tư vấn và điều trị sớm cho người lao động hoặc cộng đồng bị ảnh hưởng, giúp giảm thiểu tác động của các vấn đề tâm thần; 

- Phòng ngừa: xây dựng môi trường làm việc an toàn về mặt tinh thần, giảm tải công việc và cải thiện văn hóa doanh nghiệp cũng là các chiến lược quan trọng để giảm thiểu căng thẳng. 

Bệnh viện Tâm thần Hà Nam