Ngày Hen toàn cầu là sự kiện thường niên do Sáng kiến Toàn cầu về bệnh Hen phế quản (GINA) khởi xướng từ năm 1993, với sự hợp tác của Tổ chức Y tế Thế giới (WHO). Sự kiện được tổ chức vào thứ Ba, tuần đầu tiên của tháng 5 hàng năm, nhằm nâng cao nhận thức cộng đồng về bệnh hen. Năm 2026, ngày này diễn ra vào ngày 5/5 với chủ đề: “Tiếp cận thuốc hít kháng viêm cho tất cả người mắc hen – Một nhu cầu cấp thiết”.
Bệnh hen phế quản là bệnh lý đường hô hấp mạn tính phổ biến, đặc trưng bởi tình trạng viêm đường thở kéo dài, gây nên các triệu chứng như ho, khò khè, khó thở, tức ngực tái diễn nhiều lần. Những triệu chứng này thường xuất hiện từng đợt, đặc biệt tăng lên về đêm hoặc tiếp xúc với các yếu tố kích phát.
Theo thống kê toàn cầu, hiện có hơn 260 triệu người đang sống chung với bệnh hen và mỗi năm có khoảng 450 nghìn ca tử vong liên quan đến căn bệnh này. Đáng chú ý, phần lớn các ca tử vong hoàn toàn có thể phòng tránh được.
Các chuyên gia hô hấp cho biết, một trong những nguyên nhân khiến bệnh hen chưa được kiểm soát hiệu quả là nhiều người bệnh chỉ sử dụng thuốc cắt cơn khi xuất hiện khó thở mà chưa tuân thủ điều trị kháng viêm lâu dài. Việc lạm dụng thuốc cắt cơn nhưng không sử dụng corticosteroid dạng hít (ICS) có thể làm tăng nguy cơ xuất hiện các cơn hen cấp nặng, nhập viện và tử vong.
Thông điệp của Ngày Hen toàn cầu năm nay nhấn mạnh vai trò thiết yếu của thuốc hít kháng viêm trong kiểm soát tình trạng viêm đường thở, giảm tần suất cơn hen, hạn chế biến chứng và cải thiện chất lượng cuộc sống cho người bệnh. Tuy nhiên, tại nhiều quốc gia có thu nhập thấp và trung bình, việc tiếp cận thuốc điều trị hen vẫn còn gặp nhiều khó khăn do giá thành cao, nguồn cung hạn chế hoặc người dân chưa được tư vấn đầy đủ về sử dụng thuốc đúng cách.
Hưởng ứng ngày Hen toàn cầu 2026, ngành y tế khuyến cáo người dân chủ động khám sàng lọc khi có các dấu hiệu nghi ngờ mắc hen; tuân thủ điều trị theo hướng dẫn của bác sĩ; không tự ý ngưng thuốc khi triệu chứng thuyên giảm; tái khám định kỳ để đánh giá mức độ kiểm soát bệnh. Đồng thời cần hạn chế tiếp xúc với các yếu tố nguy cơ như khói thuốc lá, bụi mịn, hóa chất, phấn hoa, nấm mốc và ô nhiễm không khí.
Đối với trẻ em và người cao tuổi - những đối tượng dễ bị ảnh hưởng bởi bệnh hen - việc phát hiện sớm, quản lý tốt bệnh và bảo đảm tiếp cận thuốc điều trị là yếu tố quan trọng giúp giảm gánh nặng bệnh tật và hạn chế các trường hợp tử vong.
Ngày Hen toàn cầu không chỉ là dịp nâng cao nhận thức cộng đồng mà còn là lời kêu gọi các cơ quan quản lý, cơ sở y tế và toàn xã hội chung tay bảo đảm mọi người bệnh hen đều được tiếp cận thuốc hít kháng viêm an toàn hiệu quả với chi phí phù hợp. Kiểm soát tốt bệnh hen chính là bảo vệ sức khỏe, nâng cao chất lượng cuộc sống và giảm gánh nặng cho hệ thống y tế.
