Ngày Dân số Thế giới (11/7) là sự kiện thường niên do Quỹ Dân số Liên Hợp Quốc (UNFPA) khởi xướng nhằm nâng cao nhận thức cộng đồng về tầm quan trọng và tính cấp bách của các vấn đề dân số toàn cầu.

Sự kiện này bắt nguồn từ cột mốc thế giới đạt 5 tỷ người vào ngày 11/7/1987. Nhận thấy sự gia tăng dân số quá nhanh đặt ra những thách thức lớn về môi trường, đói nghèo và phát triển, Liên Hợp Quốc đã chính thức quyết định chọn ngày 11/7 hàng năm làm Ngày Dân số Thế giới. Mục tiêu cốt lõi của ngày lễ là bảo vệ quyền con người, thúc đẩy bình đẳng giới, cải thiện sức khỏe sinh sản và đảm bảo chất lượng cuộc sống cho mọi quốc gia. 

Bối cảnh và thách thức dân số hiện nay  

Đó là sự gia tăng dân số kéo theo nhu cầu tiêu thụ tài nguyên thiên nhiên (đất, nước, năng lượng, thực phẩm) tăng đột biến. Tuy nhiên, bức tranh dân số toàn cầu đang có sự phân hóa rõ rệt: Áp lực bùng nổ, nhiều khu vực đang đối mặt với sự gia tăng dân số nhanh, gây áp lực lên hệ thống y tế, giáo dục và việc làm.  Già hóa dân số & suy giảm tỷ lệ sinh, ở nhiều quốc gia, bao gồm cả Việt Nam, tỷ lệ sinh đang giảm và dân số bước vào giai đoạn già hóa, đặt ra thách thức lớn về nguồn nhân lực trong tương lai. 

Thông điệp và hành động trọng tâm

Mỗi năm, Ngày Dân số Thế giới đều mang đến các chủ đề thiết thực để định hướng giải quyết từng bài toán dân số cụ thể. Để hướng tới sự phát triển bền vững và nâng cao chất lượng dân số toàn diện, cộng đồng cần tập trung vào các hành động sau. Năm nay, Ngày Dân số Thế giới có chủ đề “Chung tay hiện thực hóa khát vọng của thanh niên cho một tương lai tươi sáng”, nhấn mạnh vai trò trung tâm của thế hệ trẻ trong sự phát triển của gia đình, cộng đồng và đất nước. Đầu tư cho thế hệ trẻ, đó là tạo cơ hội học tập, việc làm và phát huy sự sáng tạo của thanh niên, biến nguồn nhân lực trẻ thành động lực phát triển. Bảo vệ quyền sinh sản nhằm nâng cao nhận thức về kế hoạch hóa gia đình, bảo vệ sức khỏe bà mẹ và trẻ em và xóa bỏ định kiến giới, loại bỏ tư tưởng trọng nam khinh nữ, giảm thiểu tình trạng mất cân bằng giới tính khi sinh và ngăn chặn nạn tảo hôn.

Ngày Dân số Thế giới không chỉ là dịp để nhìn lại các con số thống kê, mà là lời nhắc nhở mỗi cá nhân và quốc gia cần có những quyết sách đúng đắn, chung tay xây dựng một thế giới khỏe mạnh, hạnh phúc và phát triển bền vững./.

 

Tác giả: Trung tâm Kiểm soát bệnh tật tỉnh Ninh Bình