Bại liệt là một bệnh truyền nhiễm cấp tính rất dễ lây do vi rút bại liệt Polio gây ra; có thể lây truyền, gây thành dịch lớn nếu miễn dịch cộng đồng thấp. Bệnh đã có vắc xin phòng bệnh hiệu quả và Việt Nam đã được Tổ chức Y tế Thế giới công nhận thanh toán bệnh bại liệt trên toàn quốc vào năm 2000. 

          Theo thông tin từ Cục Phòng bệnh - Bộ Y tế, vừa qua nước Cộng hòa Dân chủ Nhân dân Lào đã ghi nhận 01 trường hợp liệt mềm cấp có kết quả dương tính với vi rút bại liệt tuýp 01 có nguồn gốc từ vắc xin (VDPV1) và sau đó ghi nhận thêm 02 trường hợp dương tính trong số 28 trẻ khỏe mạnh.

          Tháng 10 năm 2025, Tổ chức Y tế Thế giới thông báo Lào đã công bố dịch bệnh bại liệt và đánh giá Việt Nam có nguy cơ cao dịch bệnh xâm nhập, đồng thời khuyến nghị cần tăng cường hơn nữa công tác dự phòng và sẵn sàng ứng phó với bệnh bại liệt, do địa phương phát hiện các trường hợp bệnh bại liệt tại Lào chỉ cách tỉnh Quảng Trị của Việt Nam khoảng 164 km.

           Trước tình hình đó, để chủ động, kịp thời phòng, chống bệnh bại liệt, bảo vệ thành quả thanh toán bệnh bại liệt tại nước ta, Thủ tướng Chính phủ vừa ký Công điện số 247/CĐ-TTg ngày 31/12/2025 yêu cầu các địa phương tăng cường tiêm chủng vắc xin và các biện pháp phòng, chống bệnh bại liệt; UBND tỉnh Ninh Bình cũng có công văn số 45/UBND-VP6 ngày 06/01/2026 về tăng cường tiêm chủng vắc xin và các biện pháp phòng, chống bệnh bại liệt.

          Tại Ninh Bình, tính đến hết tháng 11/2025, trên địa bàn tỉnh  có 42.740/47.332 trẻ dưới 1 tuổi, đạt tỷ lệ 90,8% (đạt chỉ tiêu tiến độ theo Kế hoạch năm) được tính là đủ mũi bại liệt. Trong đó có 19.187 trẻ được uống đủ 3 liều vắc xin bại liệt (bOPV) và 41.089 trẻ được tiêm đủ từ 2 liều vắc xin bại liệt (IPV). Song song với công tác tiêm chủng thường xuyên, hoạt động tiêm bù, tiêm vét tiếp tục được tăng cường và triển khai thường xuyên, liên tục tại các địa phương. Công tác kiểm tra tiền sử tiêm chủng và tổ chức tiêm bù, tiêm bổ sung cho trẻ nhập học tại các cơ sở giáo dục mầm non và tiểu học trên địa bàn tỉnh đang được triển khai mạnh mẽ, góp phần nâng cao tỷ lệ bao phủ vắc xin trong cộng đồng.

Tuy nhiên, nguy cơ bệnh bại liệt xâm nhập vào địa bàn tỉnh Ninh Bình vẫn hiện hữu, do Ninh Bình là tỉnh có hoạt động du lịch phát triển, thường xuyên tiếp nhận khách du lịch trong nước và quốc tế, có hoạt động giao thương với nhiều địa phương và quốc gia, đồng thời có cửa khẩu biển quốc tế. Vì vậy, việc triển khai nghiêm túc, đồng bộ các biện pháp phòng, chống bệnh bại liệt trên địa bàn tỉnh là hết sức cần thiết.

Để chủ động phòng, chống bệnh bại liệt, bảo vệ sức khỏe trẻ em và cộng đồng, ngành Y tế khuyến cáo người dân trên địa bàn tỉnh Ninh Bình thực hiện tốt các nội dung sau:

            1. Tiêm chủng đầy đủ, đúng lịch vắc xin phòng bệnh bại liệt là biện pháp phòng bệnh hiệu quả nhất. Cha mẹ và người chăm sóc trẻ cần chủ động đưa trẻ đi tiêm chủng vắc xin phòng bệnh bại liệt theo hướng dẫn của Chương trình Tiêm chủng mở rộng: uống đủ 03 liều vắc xin bại liệt đường uống (bOPV) khi trẻ được 2, 3 và 4 tháng tuổi tiêm đủ 02 liều vắc xin bại liệt (IPV) khi trẻ 5 tháng tuổi và từ 9 tháng đến dưới 1 tuổi.

2. Chủ động kiểm tra và rà soát tiền sử tiêm chủng của trẻ. Trường hợp trẻ chưa được tiêm hoặc tiêm chưa đủ mũi, cha mẹ cần đưa trẻ đi tiêm bù, tiêm bổ sung sớm nhất có thể. Đồng thời, phối hợp chặt chẽ với cơ sở y tế và chính quyền địa phương để cung cấp thông tin và tham gia đầy đủ các đợt tiêm bù, tiêm vét do địa phương tổ chức.

3. Thực hiện tốt các biện pháp vệ sinh phòng bệnh, góp phần ngăn ngừa sự lây lan của vi rút bại liệt, cụ thể:

- Rửa tay thường xuyên bằng xà phòng với nước sạch, đặc biệt trước khi ăn và sau khi đi vệ sinh;

- Ăn chín, uống sôi, sử dụng nước sạch trong sinh hoạt;

- Giữ gìn vệ sinh môi trường, xử lý phân và rác thải hợp vệ sinh.

4. Chủ động theo dõi sức khỏe của trẻ, khi phát hiện trẻ có các dấu hiệu bất thường như sốt, mệt mỏi, đau cơ, ĐẶC BIỆT LÀ BIỂU HIỆN YẾU HOẶC LIỆT CHÂN (TAY), cần đưa trẻ đến cơ sở y tế gần nhất để được khám và xử trí kịp thời, đồng thời thông báo cho nhân viên y tế địa phương.

5. Nâng cao ý thức trách nhiệm của gia đình và cộng đồng trong phòng, chống bệnh bại liệt; không chủ quan, lơ là trước nguy cơ dịch bệnh, đặc biệt trong bối cảnh giao lưu, đi lại, du lịch ngày càng gia tăng.

Thu Trang