Tay chân miệng và sốt phát ban đều là những bệnh truyền nhiễm thường gặp ở trẻ nhỏ. Tuy có một số triệu chứng giống nhau như sốt và nổi ban đỏ trên da, nhưng thực tế, hai bệnh này lại có nguyên nhân, đặc điểm và mức độ nguy hiểm hoàn toàn khác nhau. Việc nhận biết đúng bệnh là yếu tố quyết định trong việc chăm sóc và điều trị hiệu quả cho trẻ.
1. Triệu chứng
Sốt phát ban:
- Có thể gặp ở mọi lứa tuổi, từ trẻ sơ sinh 6 tháng tuổi cho đến người lớn tuổi.
- Trẻ thường sốt cao liên tục trên 39°C, có thể hạ sốt khi dùng thuốc, nhưng sau đó sốt lại, kéo dài từ 2 – 6 ngày.
- Trong thời gian sốt, bé vẫn tỉnh táo, chơi được, không có dấu hiệu nhiễm trùng nặng như viêm phổi hay tiêu chảy nặng. Một số trường hợp có thể kèm theo tiêu chảy nhẹ, ho hoặc sổ mũi. Đặc biệt, bệnh có thể tự khỏi trong vòng 2 – 4 ngày sau khi phát ban, và có thể tái phát vài lần trong năm.
Tay chân miệng:
- Chủ yếu xảy ra ở trẻ dưới 5 tuổi, đặc biệt phổ biến ở nhóm dưới 3 tuổi.
- Triệu chứng sốt không đồng nhất: Có trẻ sốt rất cao, nhưng cũng có trẻ chỉ sốt nhẹ. Đáng lưu ý, bệnh thường không đáp ứng với thuốc hạ sốt thông thường.
- Nếu rơi vào thể tối cấp, bệnh diễn tiến rất nhanh, có thể gây biến chứng nặng như viêm não, suy hô hấp, rối loạn tuần hoàn, thậm chí tử vong nếu không cấp cứu kịp thời trong vòng 2 – 4 ngày. Một số trường hợp bệnh không điển hình có thể không xuất hiện ban, chỉ có loét miệng hoặc rối loạn thần kinh, hô hấp.
2. Hình dạng và vị trí ban đỏ
Sốt phát ban:
- Ban đỏ thường xuất hiện sau khi hết sốt, ban mịn, đỏ tươi và nổi đều khắp cơ thể.
- Ban không gây ngứa, không nổi sần sùi và biến mất nhanh sau vài ngày mà không để lại dấu vết trên da như thâm hay sẹo.
Tay chân miệng:
- Ban xuất hiện sớm từ 1 – 2 ngày sau khi khởi phát bệnh, chủ yếu là các hồng ban nhỏ vài mm, sau đó nhanh chóng biến thành mụn nước hoặc vết loét.
- Vị trí xuất hiện tập trung ở các vùng như: Lòng bàn tay, lòng bàn chân, ngón tay, mông, quanh miệng, bên trong lưỡi và vòm họng.
- Ban ở tay chân có thể có màu xám sẫm ở giữa, hình bầu dục và không ngứa. Riêng các nốt loét trong miệng thường gây đau, khiến trẻ biếng ăn, khó nuốt.
Việc phân biệt giữa sốt phát ban và tay chân miệng là điều rất quan trọng để tránh chẩn đoán và điều trị sai hướng. Nếu thấy trẻ có dấu hiệu sốt kéo dài, phát ban lạ, kèm theo mệt mỏi, quấy khóc hoặc không ăn uống được, cha mẹ nên đưa bé đến cơ sở y tế để được thăm khám và chẩn đoán chính xác. Phát hiện sớm và điều trị đúng là chìa khóa giúp trẻ phục hồi nhanh và tránh biến chứng nguy hiểm./.
Thu Hương (t/h)
