Hàng năm, Tổ chức Y tế Thế giới (WHO) chọn ngày 10/10 là Ngày Sức khỏe Tâm thần Thế giới nhằm nâng cao nhận thức của toàn xã hội về tầm quan trọng của sức khỏe tâm thần và kêu gọi sự quan tâm, đầu tư cho các dịch vụ phòng ngừa, điều trị bệnh tâm thần. Sức khỏe tâm thần là quyền cơ bản của con người. Dù ở độ tuổi, nghề nghiệp hay hoàn cảnh nào, mỗi người đều có nhu cầu được bảo vệ, chăm sóc và đạt đến trạng thái tốt nhất về sức khỏe tâm thần, bao gồm quyền được phòng ngừa, được điều trị, được tự do, độc lập và hòa nhập cộng đồng.
Sức khỏe tâm thần không chỉ là trạng thái không có rối loạn tâm thần, mà còn là khả năng suy nghĩ, học hỏi, thấu hiểu cảm xúc của bản thân và người khác, duy trì sự cân bằng trong cơ thể và với môi trường xung quanh. Các yếu tố thể chất, tâm lý, xã hội, văn hóa và tinh thần đều tác động mạnh mẽ đến sức khỏe tâm thần. Hiện nay, cộng đồng đã dần có cái nhìn cởi mở hơn đối với các bệnh lý tâm thần, trong đó thường gặp như trầm cảm, rối loạn cảm xúc lưỡng cực, tâm thần phân liệt, mất trí nhớ, thiểu năng trí tuệ, rối loạn phát triển (như tự kỷ), hay các rối loạn tâm thần do nghiện rượu, ma túy và chất kích thích...
Nguyên nhân gây rối loạn tâm thần khá đa dạng, có thể do sang chấn tâm lý, chấn thương sọ não, u não, viêm não, viêm màng não, rối loạn chuyển hóa hoạt động của não bộ… Trong đó, trầm cảm là nguyên nhân hàng đầu, ảnh hưởng lớn đến thanh thiếu niên và người cao tuổi. Người mắc bệnh tâm thần thường phải đối diện với nhiều gánh nặng: bị kỳ thị, phân biệt đối xử, thậm chí bị vi phạm nhân quyền và loại trừ khỏi cộng đồng. Với gia đình, họ trở thành gánh nặng về kinh tế và tinh thần, còn với xã hội, bệnh lý này có thể ảnh hưởng đến an ninh trật tự.
Việc điều trị, chăm sóc và phục hồi chức năng cho bệnh nhân tâm thần đòi hỏi sự phối hợp chặt chẽ giữa y tế, gia đình và cộng đồng. Ngoài việc khám, điều trị tại các cơ sở chuyên khoa, người bệnh cần được hỗ trợ phục hồi tâm lý, hòa nhập xã hội thông qua sự quan tâm, chia sẻ và thấu hiểu. Gia đình nên đối xử bình đẳng, không phân biệt kỳ thị, kiên trì động viên, khích lệ người bệnh; đồng thời tạo cơ hội cho họ tham gia vui chơi, lao động phù hợp với khả năng, giúp họ tự tin hơn trong cuộc sống.
Hưởng ứng Ngày Sức khỏe Tâm thần Thế giới 10/10, mỗi chúng ta hãy cùng nhau lan tỏa thông điệp: “Quan tâm - Chia sẻ - Thấu hiểu”. Dù chỉ bằng những hành động nhỏ, sự đồng hành và cảm thông của cộng đồng sẽ góp phần giúp bệnh nhân tâm thần nhanh chóng hòa nhập, có cuộc sống ổn định và hạnh phúc như bao người bình thường khác./.
Khoa Kiểm soát bệnh tật - HIV/AIDS
Trung tâm Y tế Nam Định
.png)
.jpg)
