Mùa hè với thời tiết nắng nóng, mưa nhiều, độ ẩm cao là điều kiện thuận lợi để các loại vi khuẩn, vi rút và côn trùng truyền bệnh phát triển mạnh. Đây cũng là thời điểm nguy cơ gia tăng các bệnh truyền nhiễm như: sốt xuất huyết, tay chân miệng, sởi, cúm mùa, viêm não Nhật Bản, tiêu chảy cấp, ngộ độc thực phẩm và các bệnh đường hô hấp. Để hạn chế các bệnh dịch mùa hè, chúng ta cần thực hiện những biện pháp phòng bệnh như sau:

 

 

         Thời tiết nắng nóng, nhiệt độ và độ ẩm thay đổi thất thường là điều kiện thuận lợi để nhiều loại dịch bệnh truyền nhiễm phát sinh, phát triển và lây lan trong cộng đồng. Trong đó, sốt xuất huyết, tay chân miệng, các bệnh đường tiêu hóa và ngộ độc thực phẩm là những vấn đề sức khỏe cần được quan tâm, chủ động phòng ngừa. Bên cạnh các biện pháp giám sát, phát hiện và kiểm soát dịch bệnh của ngành Y tế, sự chủ động của mỗi người dân, gia đình và cộng đồng có ý nghĩa quan trọng trong việc hạn chế nguy cơ mắc bệnh, không để dịch bệnh lây lan trên diện rộng.

        Chủ động phòng, chống sốt xuất huyết

      Sốt xuất huyết là bệnh truyền nhiễm cấp tính do vi rút Dengue gây ra, lây truyền từ người bệnh sang người lành thông qua muỗi vằn. Bệnh có thể gặp ở mọi lứa tuổi, diễn biến từ nhẹ đến nặng, thậm chí gây biến chứng nguy hiểm nếu không được phát hiện và điều trị kịp thời. Muỗi vằn thường sinh sản tại các dụng cụ chứa nước sạch trong và xung quanh nhà ở, vì vậy việc loại bỏ nơi sinh sản của muỗi là biện pháp phòng bệnh quan trọng.

       Để phòng, chống sốt xuất huyết, mỗi gia đình cần thường xuyên kiểm tra, đậy kín các dụng cụ chứa nước sinh hoạt; thả cá vào bể, chum, vại có thể thả cá để diệt bọ gậy; thay nước, cọ rửa các dụng cụ chứa nước định kỳ. Đồng thời, thu gom và loại bỏ chai lọ, vỏ hộp, lốp xe cũ, mảnh sành, vật dụng phế thải có khả năng đọng nước; thường xuyên thay nước lọ hoa, vệ sinh khay nước điều hòa, tủ lạnh và các vị trí có nguy cơ phát sinh bọ gậy.

     Bên cạnh đó, người dân cần chủ động phòng muỗi đốt bằng cách ngủ màn kể cả ban ngày, mặc quần áo dài tay, sử dụng các biện pháp xua muỗi phù hợp. Mỗi hộ gia đình nên tích cực tham gia các chiến dịch vệ sinh môi trường, diệt bọ gậy tại khu dân cư, duy trì thói quen kiểm tra và loại bỏ các ổ chứa nước đọng hằng tuần.

     Khi có biểu hiện sốt cao đột ngột, liên tục, đau đầu, đau mỏi cơ thể, phát ban hoặc xuất huyết dưới da, người bệnh cần đến cơ sở y tế để được thăm khám. Đặc biệt, khi xuất hiện các dấu hiệu cảnh báo như đau bụng nhiều, nôn liên tục, chảy máu bất thường, mệt lả, li bì hoặc vật vã, cần đưa người bệnh đến bệnh viện ngay. Không tự ý truyền dịch, sử dụng thuốc hoặc điều trị tại nhà khi chưa có hướng dẫn của nhân viên y tế.

         Tăng cường phòng, chống bệnh tay chân miệng ở trẻ em

       Tay chân miệng là bệnh truyền nhiễm do vi rút gây ra, thường gặp ở trẻ nhỏ, đặc biệt là trẻ dưới 5 tuổi. Bệnh lây truyền chủ yếu qua đường tiêu hóa và tiếp xúc trực tiếp với dịch tiết, dịch từ các nốt phỏng hoặc đồ vật, bề mặt bị nhiễm vi rút. Môi trường gia đình, trường học và các nhóm trẻ tập trung đông người có thể trở thành nơi lây lan bệnh nếu không thực hiện tốt các biện pháp vệ sinh, phòng dịch.

     Để bảo vệ trẻ, cha mẹ và người chăm sóc cần hình thành thói quen rửa tay bằng xà phòng và nước sạch cho trẻ trước khi ăn, sau khi đi vệ sinh, sau khi chơi đùa và khi tay bị bẩn. Đồ chơi, dụng cụ học tập, bàn ghế, tay nắm cửa và các vật dụng trẻ thường xuyên tiếp xúc cần được vệ sinh, khử khuẩn thường xuyên. Thực hiện ăn chín, uống chín, sử dụng nguồn nước sạch; không dùng chung khăn mặt, cốc uống nước, đồ dùng cá nhân.

        Các gia đình cần theo dõi sức khỏe trẻ hằng ngày, hạn chế để trẻ tiếp xúc với người nghi mắc bệnh. Khi trẻ xuất hiện các biểu hiện như sốt, loét miệng, đau miệng, bỏ ăn, nổi ban hoặc phỏng nước ở lòng bàn tay, lòng bàn chân, đầu gối, mông, cần đưa trẻ đến cơ sở y tế để được khám và hướng dẫn chăm sóc. Nếu trẻ sốt cao khó hạ, giật mình nhiều, ngủ li bì, nôn nhiều, thở bất thường hoặc có biểu hiện bất thường khác, cần đưa trẻ đi cấp cứu kịp thời. Trẻ mắc bệnh cần được nghỉ học theo hướng dẫn của cơ sở y tế, tránh tiếp xúc với trẻ khác để hạn chế lây lan.

        Bảo đảm an toàn thực phẩm, phòng bệnh đường tiêu hóa

       Thời tiết nóng ẩm khiến thực phẩm dễ bị ôi thiu, biến chất và tạo điều kiện cho vi khuẩn phát triển. Việc sử dụng thực phẩm không bảo đảm vệ sinh, chế biến và bảo quản không đúng cách có thể dẫn đến ngộ độc thực phẩm, tiêu chảy cấp và nhiều bệnh lý đường tiêu hóa khác.

       Người dân cần lựa chọn thực phẩm tươi, sạch, có nguồn gốc xuất xứ rõ ràng; không sử dụng thực phẩm đã quá hạn, có mùi lạ, màu sắc bất thường hoặc dấu hiệu hư hỏng. Trong chế biến, cần thực hiện nguyên tắc ăn chín, uống sôi, sử dụng nước sạch; rửa tay bằng xà phòng trước khi chế biến và trước khi ăn. Thực phẩm sống và chín phải được bảo quản riêng biệt, che đậy cẩn thận, bảo quản ở nhiệt độ phù hợp; không để thức ăn đã nấu chín ở nhiệt độ phòng quá lâu, đặc biệt trong những ngày nắng nóng.

       Bên cạnh đó, cần vệ sinh thường xuyên khu vực bếp, dụng cụ chế biến, bát đũa; thu gom và xử lý rác thải đúng nơi quy định, không để ruồi, gián và các loại côn trùng tiếp xúc với thực phẩm. Khi có biểu hiện nghi ngộ độc như đau bụng, nôn, tiêu chảy, sốt sau khi ăn uống, người dân cần đến cơ sở y tế để được tư vấn, xử trí phù hợp, không tự ý dùng thuốc cầm tiêu chảy hoặc kháng sinh.

        Duy trì tiêm chủng đầy đủ, đúng lịch

      Tiêm chủng là một trong những biện pháp hiệu quả giúp phòng ngừa nhiều bệnh truyền nhiễm nguy hiểm, góp phần giảm tỷ lệ mắc bệnh, biến chứng và tử vong. Các gia đình cần đưa trẻ đi tiêm đầy đủ, đúng lịch theo Chương trình Tiêm chủng mở rộng; chủ động tìm hiểu và thực hiện tiêm các loại vắc xin phòng bệnh theo khuyến cáo của ngành Y tế, phù hợp với độ tuổi và tình trạng sức khỏe.

      Sau tiêm, cần theo dõi sức khỏe của trẻ theo hướng dẫn của nhân viên y tế, thông báo ngay cho cơ sở y tế khi xuất hiện những dấu hiệu bất thường. Việc lưu giữ thông tin tiêm chủng và kiểm tra lịch tiêm định kỳ cũng giúp hạn chế tình trạng bỏ sót hoặc tiêm không đúng thời gian.

      Chung tay giữ gìn vệ sinh môi trường, bảo vệ sức khỏe cộng đồng

     Phòng, chống dịch bệnh không chỉ là trách nhiệm của ngành Y tế mà cần sự tham gia tích cực của toàn xã hội. Mỗi người dân cần giữ gìn nhà ở thông thoáng, sạch sẽ; thường xuyên vệ sinh nơi sinh hoạt, không để nước tù đọng, rác thải tồn lưu quanh khu dân cư. Đồng thời, duy trì chế độ dinh dưỡng hợp lý, luyện tập thể dục thường xuyên, nghỉ ngơi đầy đủ để nâng cao sức khỏe và sức đề kháng.

Mỗi gia đình cũng cần chủ động cập nhật thông tin dịch bệnh từ các nguồn chính thống, thực hiện nghiêm các khuyến cáo của ngành Y tế, không chủ quan trước những dấu hiệu bất thường về sức khỏe. Khi phát hiện trường hợp nghi mắc bệnh truyền nhiễm, cần chủ động đến cơ sở y tế để được tư vấn, khám và xử trí kịp thời.

       Với phương châm phòng bệnh hơn chữa bệnh, mỗi hành động nhỏ như rửa tay đúng cách, ăn uống hợp vệ sinh, diệt muỗi và bọ gậy, tiêm chủng đầy đủ, giữ gìn môi trường sống sạch sẽ đều góp phần quan trọng trong phòng, chống dịch bệnh. Sự chủ động của từng cá nhân và sự chung tay của cộng đồng sẽ tạo nên lá chắn bảo vệ sức khỏe cho mỗi gia đình và toàn xã hội.

Tác giả: Diệu Thuý