Sức khỏe của trẻ em luôn là mối quan tâm hàng đầu của cha mẹ, nhưng hệ miễn dịch non nớt khiến các bé dễ mắc bệnh. Những bệnh lý phổ biến như viêm đường hô hấp, tiêu hóa hay các bệnh truyền nhiễm rất thường gặp. Trang bị kiến thức giúp phụ huynh sớm nhận biết và xử lý kịp thời, bảo vệ con yêu phát triển khỏe mạnh.
Dưới đây là một số bệnh thường gặp ở trẻ nhỏ:
1. Viêm phổi là tình trạng tổn thương viêm nhu mô phổi, có thể lan tỏa cả 2 phổi hoặc tập trung ở một thùy phổi. Tác nhân thường gặp là virus, vi khuẩn, ký sinh trùng hoặc nấm.
Khi mắc bệnh, trẻ thường xuất hiện các triệu chứng như sốt, ho húng hắng sau đó tiếng ho nặng tiếng, sổ mũi, thở nhanh. Trường hợp nặng, trẻ có thể mệt mỏi, li bì, khó thở, rút lõm lồng ngực, tím tái.
Hình 1.1: Viêm phổi ở trẻ em
2. Tiêu chảy cấp là tình trạng đại tiện phân lỏng hoặc tóe nước từ 3 lần trở lên trong 24 giờ, khởi phát đội ngột và kéo dài dưới 14 ngày.
Triệu chứng đặc trưng bao gồm đi ngoài phân lỏng, đau bụng, sốt và nôn ói. Biến chứng nguy hiểm nhất là mất nước với các dấu hiệu như trẻ kích thích vật vã hoặc trẻ mệt mỏi, bỏ bú, không uống được, môi khô, mắt trũng, tiểu ít. Nếu bệnh chuyển nặng hoặc trẻ có dấu hiệu mất nước, cha mẹ cần đưa trẻ đến khám tại các cơ sở y tế ngay.
Hình 2.1: Bệnh tiêu chảy cấp ở trẻ em
3. Thủy đậu là một bệnh truyền nhiễm, do virus Varicella Zoster gây ra và thường bùng phát thành dịch vào mùa xuân.
Virus gây bệnh thủy đậu lây chủ yếu qua đường hô hấp (hoặc không khí), người lành dễ bị nhiễm bệnh nếu hít phải những giọt nước bọt bắn ra khi bệnh nhân thủy đậu ho, hắt hơi. Ngoài ra, khi tiếp xúc với bệnh nhân thủy đậu, bệnh có thể lây từ bóng nước khi bị vỡ ra, lây từ vùng da bị tổn thương hoặc lở loét từ người mắc bệnh. Đặc biệt, phụ nữ mang thai không may bị nhiễm bệnh sẽ rất dễ lây cho thai nhi thông qua nhau thai.
Bệnh khởi phát với triệu chứng sốt nhẹ, mệt mỏi, đau đầu, sau đó xuất hiện các nốt ban đỏ phát triển nhanh thành mụn nước, gây ngứa khắp cơ thể. Nếu không chăm sóc đúng cách, bệnh có thể dẫn đến các biến chứng nguy hiểm như nhiễm trùng da, viêm phổi...
Hình 3.1: Thủy đậu ở trẻ em
4. Tay chân miệng là bệnh truyền nhiễm do vi rút đường ruột gây ra, lây từ người sang người chủ yếu theo đường tiêu hóa, dễ gây thành dịch. Bệnh xảy ra quanh năm và gặp ở mọi lứa tuổi nhưng thường gặp ở trẻ dưới 5 tuổi. Tác nhân gây bệnh thường gặp là Coxsackie virus A6, A10, A16 và Enterovirus 71 (EV71).
Biểu hiện chính là tổn thương da, niêm mạc dưới dạng phỏng nước ở các vị trí đặc biệt như niêm mạc miệng, lòng bàn tay, lòng bàn chân, mông, gối. Bệnh có thể gây nhiều biến chứng nguy hiểm như viêm não - màng não, viêm cơ tim, phù phổi cấp dẫn đến tử vong nếu không được phát hiện sớm và xử trí kịp thời. Các trường hợp biến chứng nặng thường do EV71.
Hình 4.1: Bệnh tay chân miệng ở trẻ em
5. Sởi là bệnh truyền nhiễm cấp tính, lây lan mạnh do vi rút Sởi (họ Paramyxoviridae, chi Morbillivirus) gây ra, bệnh có thể gây các biến chứng nặng dẫn đến tử vong, bệnh thường gặp ở trẻ dưới 3 tuổi, trẻ lớn chưa tiêm hoặc tiêm phòng không đầy đủ cũng có nguy cơ mắc.
Bệnh có biểu hiện đặc trưng là sốt, ho, chảy mũi, nôn và phát ban, có thể dẫn đến nhiều biến chứng như tiêu chảy, viêm phổi, viêm giác mạc, thậm chí có thể viêm não, dễ dẫn đến tử vong.
Phương pháp phòng bệnh hiệu quả nhất là tiêm đủ các mũi vắc xin sởi cho trẻ theo lịch tiêm chủng Quốc gia.
Hình 5.1: Bệnh Sởi ở trẻ em
6. Sốt xuất huyết Dengue là bệnh truyền nhiễm gây dịch do vi rút Dengue gây nên. Vi rút Dengue có 4 tuýp huyết thanh là DEN-1, DEN-2, DEN-3 và DEN-4. Vi rút truyền từ người bệnh sang người lành do muỗi đốt. Muỗi Aedes aegypti là côn trùng trung gian truyền bệnh chủ yếu.
Bệnh xảy ra quanh năm, thường gia tăng vào mùa mưa. Bệnh gặp ở cả trẻ em và người lớn. Đặc điểm của sốt xuất huyết Dengue là sốt, xuất huyết và thoát huyết tương, có thể dẫn đến sốc giảm thể tích tuần hoàn, rối loạn đông máu, suy tạng, nếu không được chẩn đoán sớm và xử trí kịp thời dễ dẫn đến tử vong.
Bệnh khởi phát với triệu chứng sốt cao đột ngột (2–7 ngày), đau đầu dữ dội, đau hốc mắt, đau mỏi cơ, buồn nôn, phát ban và chảy máu (chảy máu cam, lợi...). Trường hợp nặng có thể gây xuất huyết nghiêm trọng, sốc hoặc suy đa tạng.
Hình 6.1: Sốt xuất huyết ở trẻ em
Bệnh viện Nhi Nam Định
Tài liệu tham khảo
- Bài giảng Nhi khoa Đại học Y Hà Nội.
- Hướng dẫn xử trí viêm phổi cộng đồng ở trẻ em theo Quyết định số 101/QĐ-KCB ngày 09 tháng 01 năm 2014
- Hướng dẫn xử trí tiêu chảy ở trẻ em theo Quyết định số: 4121/QĐ-BYT ngày 28 tháng 10 năm 2009 của Bộ trưởng Bộ Y tế.
- Hướng dẫn chẩn đoán, điều trị tay chân miệng theo Quyết định số 292/QĐ-BYT, ngày 06 tháng 02 năm 2024 của Bộ trưởng Bộ Y tế.
- Hướng dẫn chẩn đoán và điều trị bệnh sởi theo Quyết định số 1019/QĐ-BYT, ngày 26 tháng 3 năm 2025 của Bộ trưởng Bộ Y tế.
- Hướng dẫn chẩn đoán, điều trị Sốt xuất huyết Dengue theo Quyết định số 2760/QĐ-BYT, ngày 04 tháng 7 năm 2023 của Bộ trưởng Bộ Y tế.
.jpg)
.jpg)
