Giới thiệu
Bệnh dại là bệnh truyền nhiễm cấp tính, bệnh lây từ động vật sang người do vi rút gây nên. Theo thống kê của Tổ chức Y tế Thế giới mỗi năm có hơn 70.000 người tử vong do bệnh dại và hơn 10 triệu người phải tiêm phòng vắc xin dại.
Xem hình

Ở nước ta, bệnh dại đang có chiều hướng gia tăng trong những năm gần đây, năm 2003 có 34 trường hợp tử vong do bệnh dại, số ca tử vong nhanh chóng tăng lên qua các năm và lên tới 131 ca năm 2007. Cùng với sự gia tăng các ca tử vong do bệnh dại, hàng năm có hơn 400.000 người bị chó, mèo cắn phải điều trị dự phòng bằng vắc xin dại, ước tính chi phí dự phòng dại tiêu tốn khoảng hơn 300 tỷ đồng mỗi năm.

Bệnh dại chưa được quan tâm đúng

Chó là tác nhân truyền nhiễm bệnh chủ yếu cho người, chiếm 98% nguyên nhân lây nhiễm. Người nghèo ở nông thôn, miền núi là đối tượng chịu nhiều tác động của bệnh dại do chi phí dự phòng sau phơi nhiễm khá cao so với thu nhập bình quân của người dân, cùng với sự khó khăn trong tiếp cận thông tin phòng, chống dại và các dịch vụ y tế. Theo báo cáo của Viện Vệ sinh dịch tễ Trung ương, thì hơn 90% số người chết do bệnh dại không đi tiêm phòng khi bị chó, động vật nghi dại cắn. Trong 9 tháng đầu năm 2013, 100% số ca tử vong do bệnh Dại đã không đi tiêm phòng vắc xin.

Tại Hội nghị Liên ngành tăng cường các biện pháp phòng, chống bệnh dại tại tỉnh Nghệ An năm 2013, GS.TS. Nguyễn Trần Hiển, Viện trưởng Viện Vệ sinh dịch tễ Trung ương cho biết, “Tại Việt Nam, phần lớn các ca tử vong do bệnh dại trong 9 tháng đầu năm 2013 xảy ra ở vùng miền núi phía Bắc, vùng xâu vùng xa. Những nguyên nhân chính của sự gia tăng các trường hợp nhiễm bệnh là do nhận thức chưa đầy đủ của một số cấp chính quyền địa phương và người dân về công tác phòng, chống bệnh dại, việc quản lý đàn chó còn lỏng lẻo, nhiều địa phương vẫn còn chó thả rông, chó nuôi không được tiêm phòng đầy đủ, nhiều người bị chó nghi dại cắn không đi tiêm vắc xin phòng bệnh, bên cạnh đó hầu hết các điạ phương đang rất thiếu nguồn lực tài chính, nhân lực cho công tác phòng chống bệnh”.

 

Quyết tâm đẩy lùi bệnh dại

 

Với nỗ lực liên kết đa ngành nhằm tăng cường nhận thức về bệnh Dại ở người và ở động vật, Bộ Y tế và Bộ Nông nghiệp và Phát triển Nông thôn cùng với tổ chức Nông nghiệp và Lương thực Liên Hiệp Quốc, tổ chức Y tế Thế giới tổ chức Hội nghị hưởng ứng Ngày thế giới Phòng chống bệnh dại (29/9) tại thành phố Sơn La, tỉnh Sơn La, một trong những địa phương có số người tử vong vì bệnh Dại cao nhất cả nước. Với phương châm:“Hãy chung tay đẩy lùi bệnh dại” các đại biểu tham dự Hội nghị đã tập trung thảo luận và nêu bật vai trò trách nhiệm, sự quan tâm chỉ đạo, đầu tư của Ủy ban Nhân dân các cấp, cơ chế phối hợp giữa các ngành chức năng đối với công tác phòng chống bệnh dại; các biện pháp như tăng cường quản lý, tiêm phòng dại cho đàn chó, tăng cường tỷ lệ tiêm vắc xin điều trị dự phòng bệnh dại cho người dân tại các địa phương. Mở rộng các điểm tiêm vắc xin dại ở các tỉnh trọng điểm miền núi đảm bảo để mỗi huyện phải có ít nhất 1 điểm tiêm; Cơ chế hỗ trợ và tiêm vắc xin miễn phí cho đối tượng nghèo và đồng bào dân tộc thiểu số cũng như tăng cường truyền thông phòng chống bệnh dại đặc biệt là truyền thông bệnh dại học đường tại các tỉnh trọng điểm; điều phối nguồn hỗ trợ về tài chính và kỹ thuật của các tổ chức quốc tế, tổ chức phi chính phủ. 
PGS.TS. Trần Đắc Phu, Phó Cục trưởng Cục Y tế Dự phòng cho biết, Bộ Y tế và Bộ Nông nghiệp và Phát triển Nông thôn đã ban hành thông tư liên tịch số 16/2013/TTLT-BYT-BNN&PTNT ngày 27/5/2013 về hướng dẫn phối hợp phòng, chống bệnh lây truyền từ động vật sang người. Thông tư nêu rõ trách nhiệm điều phối và hợp tác chặt chẽ giữa 2 Ngành trong việc ngăn chặn các bệnh lây truyền từ động vật sang người bao gồm cả bệnh dại. TS. Takeshi Kasai, Trưởng Đại diện tổ chức Y tế Thế giới tại Việt Nam nhận định, “Chúng ta có đầy đủ cơ sở để xóa bỏ bệnh dại nhưng chúng ta cần có những nỗ lực liên ngành bền vững để đảm bảo rằng những người có nguy cơ cao nhiễm bệnh dại có thể biết cách bảo vệ bản thân và phòng bệnh. Chúng ta cần tăng cường hoạt động truyền thông giáo dục, nâng cao ý thức, hiểu biết của người dân về xử lý vết thương và tiêm phòng sau khi bị chó nghi dại cắn. Như vậy. chúng ta có thể cứu sống được nhiều người”.

 

Trong thời gian tới ngành Y tế sẽ tiếp tục đẩy mạnh công tác phòng chống bệnh dai, tăng cường phối hợp đa ngành, tạo sự cam kết mạnh mẽ của chính quyền địa phương trong việc hỗ trợ người nghèo, dân tộc thiểu số, trẻ dưới 6 tuổi được tiếp cận với vắc xin phòng Dại, thực hiện các biện pháp phòng chống bệnh dại ở động vật cũng như trên người, nhằm đạt được mục tiêu loại trừ bệnh dại vào năm 2020, như đã nêu trong Chương trình Phòng chống bệnh dại Quốc gia.

Lê Hoàn (nguồnwww.t5g.org.vn)