Trẻ em có sức đề kháng và hệ tiêu hóa chưa phát triển hoàn thiện nên dễ bị ảnh hưởng bởi thực phẩm không bảo đảm an toàn. Ngộ độc thực phẩm có thể gây ra các triệu chứng như đau bụng, buồn nôn, nôn, tiêu chảy, sốt và trong trường hợp nặng có thể ảnh hưởng nghiêm trọng đến sức khỏe của trẻ. Vì vậy, phòng, chống ngộ độc thực phẩm là việc làm rất cần thiết đối với gia đình, nhà trường và toàn xã hội.
Nguyên nhân gây ngộ độc thực phẩm
Để biết cách phòng chống ngộ độc thực phẩm, chúng ta cần phải biết nguyên nhân gây nên ngộ độc thực phẩm cho trẻ. Có 5 nguyên nhân chính gây nên ngộ độc cho trẻ.
- Ngộ độc thực phẩm do vi sinh vật.
- Ngộ độc thực phẩm do nguyên liệu và sản phẩm thực phẩm chứa độc tố. Nguyên liệu chủ yếu cho chế biến thực phẩm là thực vật và động vật.
- Ngộ độc thực phẩm do các quá trình chế biến và bảo quản thực phẩm.
- Ngộ độc thực phẩm do các chất phụ gia.
- Ngộ độc thực phẩm do phân hóa học và thuốc bảo vệ thực vật.
Để phòng ngừa ngộ độc thực phẩm, trước hết cần lựa chọn thực phẩm tươi, sạch, có nguồn gốc rõ ràng. Không nên cho trẻ ăn những thực phẩm đã hết hạn sử dụng, có dấu hiệu ôi thiu, nấm mốc hoặc có mùi vị bất thường. Thức ăn cần được nấu chín kỹ, bảo quản đúng cách và không để thức ăn sống lẫn với thức ăn đã chín. Đặc biệt, cần hạn chế cho trẻ sử dụng các loại đồ ăn, nước uống không rõ nguồn gốc được bán ở nơi không bảo đảm vệ sinh.
- Rửa tay trước khi ăn, nhất là khi ăn bốc.
- Chỉ uống nước chín (đun sôi để nguội), hoặc đã qua thiết bị tinh lọc. Bạn cần hạn chế cho trẻ ăn quà vặt có những dấu hiệu bất ổn từ hình thức lẫn chất lượng để phòng chống ngộ độc thực phẩm.
- Phòng ngộ độc bởi phẩm màu độc hại: Quà bánh có màu khác lạ, quá sặc sỡ do tẩm màu hóa chất.
- Phòng ngộ độc bởi hóa chất bảo vệ thực vật: rau, củ, quả tươi, đặc biệt thức ăn sống phải được ngâm kỹ rồi rửa lại vài lần bằng nước sạch hoặc dưới vòi nước chảy.
- Phòng ngộ độc bởi thực phẩm có độc tự nhiên: không ăn nấm, củ, rau, quả hoang dại nghi có độc, sản phẩm động vật có độc (phủ tạng, và da cóc, cá nóc, …).
- Phòng vi khuẩn sống sót làm thực phẩm biến chất, có hại: Không dùng đồ hộp lon phòng cứng ở hai đáy hộp, bị gỉ, móp méo; sữa, nước giải khát trong hộp giấy bị phơi ngoài nắng dù còn hạn sử dụng; nước giải khát, nước đóng chai bị biến màu, đục, có cặn.
- Phòng vi khuẩn nhân lên trong điều kiện môi trường: thức ăn chín để qua bữa quá giờ nếu không không được bảo quản lạnh (dưới 10°C), phải được hâm lại kỹ hoặc chần nước sôi.
- Phòng ô nhiễm chéo sang thực phẩm chế biến sẵn (thịt quay, luộc) để ăn ngay từ: cá, dụng cụ bán hàng như dao, thớt, đũa, thìa, que gắp đang chế biến thực phẩm sống hoặc chưa được làm sạch; bàn tay, trang phục của người bán hàng trực tiếp bị bẩn…
- Không mua hàng bao gói sẵn không có địa chỉ nơi sản xuất, đóng gói và hàng hết hạn sử dụng.
- Tránh ăn ở quán không có nước sạch hoặc cách xa nguồn nước sạch và không có tủ kính che đuổi ruồi, bụi, chất độc môi trường (nếu ở mặt đường, vỉa hè) hoặc không có lưới che ruồi, nhặng (nếu ở trong nhà, chợ có mái che).
Khi trẻ có biểu hiện nghi ngờ ngộ độc thực phẩm như nôn nhiều, tiêu chảy nhiều lần, đau bụng dữ dội, sốt cao, mệt lả hoặc có dấu hiệu mất nước, cha mẹ cần theo dõi sát và đưa trẻ đến cơ sở y tế để được kiểm tra, điều trị kịp thời. Không tự ý cho trẻ sử dụng thuốc khi chưa có hướng dẫn của nhân viên y tế.
Phòng, chống ngộ độc thực phẩm ở trẻ em cần được thực hiện thường xuyên và nghiêm túc. Mỗi gia đình, nhà trường và cộng đồng hãy cùng nâng cao ý thức vệ sinh an toàn thực phẩm, lựa chọn thực phẩm an toàn và xây dựng những thói quen tốt cho trẻ. Qua đó, góp phần bảo vệ sức khỏe, giúp trẻ phát triển khỏe mạnh và an toàn.
