Sau 5 năm thực hiện Chỉ thị số 07-CT/TW của Ban Bí thư về tăng cường lãnh đạo công tác phòng, chống HIV/AIDS, tỉnh Ninh Bình đã triển khai đồng bộ nhiều giải pháp, từng bước kiểm soát hiệu quả dịch bệnh, nâng cao chất lượng điều trị, giảm số ca tử vong do AIDS và tiến gần mục tiêu chấm dứt dịch bệnh AIDS vào năm 2030.
Ngay sau khi Chỉ thị số 07-CT/TW được ban hành, Ban Thường vụ Tỉnh ủy đã tập trung lãnh đạo, chỉ đạo tổ chức quán triệt, triển khai thực hiện nghiêm túc trong toàn hệ thống chính trị. Các cấp ủy, chính quyền từ tỉnh đến cơ sở đã chủ động xây dựng kế hoạch, cụ thể hóa nội dung Chỉ thị gắn với nhiệm vụ phát triển kinh tế - xã hội của địa phương, đơn vị; xác định công tác phòng, chống HIV/AIDS là nhiệm vụ chính trị quan trọng, thường xuyên và lâu dài. Trong quá trình triển khai, vai trò, trách nhiệm của người đứng đầu được phát huy rõ nét; công tác phối hợp liên ngành giữa y tế, công an, Mặt trận Tổ quốc và các tổ chức chính trị - xã hội ngày càng chặt chẽ, đồng bộ hơn.
Đẩy mạnh tuyên truyền nâng cao nhận thức về phòng, chống HIV/AIDS tại cơ sở
Cùng với công tác lãnh đạo, chỉ đạo, hoạt động thông tin, tuyên truyền về phòng, chống HIV/AIDS được đổi mới mạnh mẽ cả về nội dung và hình thức. Tỉnh đã đẩy mạnh tuyên truyền trên các phương tiện thông tin đại chúng, hệ thống truyền thanh cơ sở, cổng thông tin điện tử, mạng xã hội; đồng thời lồng ghép tuyên truyền thông qua các phong trào, cuộc vận động tại cộng đồng. Nội dung truyền thông tập trung vào nâng cao nhận thức về đường lây truyền HIV, các biện pháp dự phòng, lợi ích của xét nghiệm sớm và điều trị bằng thuốc kháng vi rút (ARV), đồng thời chú trọng tuyên truyền giảm kỳ thị, phân biệt đối xử với người nhiễm HIV.
Các hoạt động hưởng ứng Tháng hành động quốc gia phòng, chống HIV/AIDS và Ngày Thế giới phòng, chống AIDS hằng năm được tổ chức thiết thực, hiệu quả với nhiều hình thức phong phú như mít tinh, diễu hành, truyền thông trực tiếp tại cộng đồng, cấp phát tài liệu tuyên truyền, tư vấn xét nghiệm HIV lưu động… Qua đó góp phần nâng cao nhận thức, thay đổi hành vi của người dân, nhất là các nhóm có nguy cơ cao. Trong giai đoạn 2021-2025, tình hình dịch HIV/AIDS trên địa bàn tỉnh cơ bản được kiểm soát. Kết quả đó có được nhờ việc duy trì hiệu quả hệ thống cung cấp dịch vụ xét nghiệm, điều trị và chăm sóc người nhiễm HIV trên toàn tỉnh. Tính đến ngày 31/12/2025, toàn tỉnh có 5.166 người nhiễm HIV còn sống được quản lý; trong đó 4.369 người đang điều trị ARV. Tỷ lệ người nhiễm HIV biết được tình trạng của mình đạt 90,6%; tỷ lệ người nhiễm HIV được điều trị bằng thuốc kháng vi rút đạt 92,3%; tỷ lệ người điều trị có tải lượng vi rút dưới ngưỡng phát hiện đạt 99,1%, tiệm cận mục tiêu “95-95-95” theo Chiến lược quốc gia chấm dứt dịch bệnh AIDS vào năm 2030.
Công tác xét nghiệm HIV tiếp tục được triển khai thường xuyên, tập trung vào các nhóm nguy cơ cao. Toàn tỉnh hiện có 5 phòng xét nghiệm khẳng định HIV; mỗi năm thực hiện trên 50 nghìn mẫu xét nghiệm sàng lọc HIV. Các trường hợp phát hiện dương tính được tư vấn, kết nối điều trị kịp thời, góp phần giảm nguy cơ lây truyền và hạn chế số ca chuyển sang giai đoạn AIDS.
Các chương trình can thiệp giảm tác hại, dự phòng lây nhiễm HIV tiếp tục được duy trì và mở rộng. Tỉnh hiện duy trì 16 cơ sở điều trị Methadone và 5 điểm cấp thuốc tại xã; gần 3.000 người bệnh đang điều trị nghiện các chất dạng thuốc phiện bằng Methadone. Hoạt động điều trị dự phòng trước phơi nhiễm HIV (PrEP) cũng từng bước được mở rộng, góp phần tăng khả năng tiếp cận dịch vụ dự phòng cho nhóm nguy cơ cao.
Công tác dự phòng lây truyền HIV từ mẹ sang con đạt nhiều kết quả tích cực. Trong giai đoạn 2021-2025, 100% phụ nữ mang thai được xét nghiệm HIV; 100% phụ nữ mang thai nhiễm HIV được điều trị dự phòng theo đúng phác đồ chuyên môn. Các cơ sở y tế tiếp tục duy trì tốt việc tư vấn, xét nghiệm và quản lý điều trị cho phụ nữ mang thai nhiễm HIV, góp phần hạn chế tối đa nguy cơ lây truyền HIV sang trẻ.
Hoạt động truyền thông lưu động góp phần nâng cao nhận thức cộng đồng về phòng, chống HIV/AIDS
Một trong những điểm nổi bật trong công tác phòng, chống HIV/AIDS của tỉnh thời gian qua là việc tăng cường ứng dụng công nghệ thông tin trong quản lý, theo dõi và điều hành chương trình. Các phần mềm quản lý người nhiễm HIV, quản lý điều trị ARV, giám sát dịch tễ và báo cáo chuyên môn được triển khai đồng bộ từ tỉnh đến cơ sở, góp phần nâng cao hiệu quả quản lý người bệnh, quản lý thuốc và tổng hợp số liệu phục vụ công tác chỉ đạo, điều hành.
Bên cạnh những kết quả đạt được, công tác phòng, chống HIV/AIDS trên địa bàn tỉnh vẫn còn một số khó khăn, thách thức. Tình trạng kỳ thị, phân biệt đối xử với người nhiễm HIV tuy đã giảm nhưng vẫn còn tồn tại ở một số nơi; việc tiếp cận các nhóm nguy cơ cao còn gặp khó khăn. Một bộ phận người bệnh chưa duy trì điều trị ổn định do thay đổi nơi cư trú hoặc điều kiện kinh tế hạn chế. Trong khi đó, nguồn lực dành cho công tác phòng, chống HIV/AIDS vẫn còn hạn chế, đội ngũ cán bộ làm công tác này tại cơ sở chủ yếu kiêm nhiệm.
Trong thời gian tới, tỉnh Ninh Bình tiếp tục tăng cường sự lãnh đạo của các cấp ủy đảng, chính quyền đối với công tác phòng, chống HIV/AIDS; đẩy mạnh truyền thông thay đổi hành vi; mở rộng các hoạt động dự phòng, xét nghiệm và điều trị; củng cố mạng lưới y tế cơ sở; nâng cao năng lực đội ngũ cán bộ và tăng cường ứng dụng công nghệ thông tin trong quản lý chương trình.
Với sự vào cuộc của cả hệ thống chính trị và sự đồng thuận của Nhân dân, Ninh Bình tiếp tục phấn đấu kiểm soát hiệu quả dịch HIV/AIDS, hướng tới mục tiêu chấm dứt dịch bệnh AIDS trước năm 2030, góp phần bảo vệ sức khỏe cộng đồng và xây dựng xã hội phát triển bền vững./.
(1).jpg)
.jpg)
